Showing posts with label მჯერა - არ მჯერა. Show all posts
Showing posts with label მჯერა - არ მჯერა. Show all posts

Friday, April 25, 2014

...და მაინც რა არის ადამიანის "სისულელის" მიზეზი?

ყოველთვის როცა რაიმე თემაზე ვფიქრობ და იმდენად საინტერესოა რომ სიამოვნებას ვიღებ ამით, ვხვდები რომ აუცილებლად უნდა დავწერო. მივდივარ მაგიდასთან, ვიწყებ წერას და ვხვდები, რომ ყველაფერი რაც საინტერესოდ მეჩვენებოდა უფერული ხდება... თავს ვანებებ წერას და ვშლი ჩემს ნააზრევს...

ახლა ვხვდები რატომ ხდება ასე. როდესაც პერსონაჟი ცნობილია მისი პიროვნება უფრო მეტს ამბობს მასზე, ვიდრე - მისი ფიქრები. არ ღირს საკუთარ თავზე წერა. მკითხველს მეტი თავისუფლება სჭირდება. მას უნდა, რომ თვითონ შექმნას პერსონაჟის ვიზუალიც და მისი შინაგანი სამყაროც. ყოველთვის ვიღაც უცნობი უნდა გააცნო მკითხველს. კითხვის მთელი სიამოვნებაც ხომ იმაშია, რომ შეგიძლია პირდაპირ შეაღწიო სრულიად გაუგებარი და არარსებული პიროვნების ფიქრებში. რაღაც ძალაუფლებასავითაა ეს სიამოვნება. ალბათ, ეს არის ადამიანის არსებობაში ყველაზე მიუწვდომელი მისწრაფება: შეაღწიოს სხვის გონებაში.

სწორედ ამ იდეით საზრდოობს ბევრი პროფესია. უპირატესობა ამ პროფესიებში იმ ზე-უნარით (სხვის გონებაში შეღწევის) დაჯილდოებულ ადამიანებს ენიჭებათ. მსახიობების, მწერლების, ფსიქოლოგებისა და იურისტების საქმიანობაც კი წარმოუდგენელია ამ არარეალური "ნიჭის" გარეშე. 

მე თუ მკითხავთ, ასეთი რამის არ მჯერა, მაგრამ თვითშთაგონების და რწმენის სიძლიერის მჯერა. ადამიანის ბუნებას შეუძლია შთააგონოს თავს, რომ თითქოს სხვების აზრებს კითხულობს ან რომ შეუძლია მათი ხასიათის ამოცნობა. ეს სრულიად შესაძლებელია და როცა ადამიანი თავდაჯერებულია სხვების დარწმუნებასაც მარტივად ახერხებს. მთელი ხელოვნებაც ესაა: მთავარია მტკიცედ გჯეროდეთ რასაც ამბობთ და სხვას თავისსავე ხასიათის დეტალებში ისე მარტივად შეაპარებთ თქვენს სიცრუეს, მას მთელი ცხოვრება ეგონება რომ თქვენ იგი გაშიფრეთ.

როგორც ჯერ კიდევ თვითგაუშიფრავი მარტივი სულიერი არსება, ვფიქრობ, რომ რეალობა რომელშიც ვცხოვრობთ სრულყოფილია, თითოეული ჩვენგანი სრულყოფილია, ჩვენი დაბადება და არსებობა სრულყოფილი მოვლენაა, ბუნებისგან შექმნილი სილამაზე სრულყოფილია თავისი არასტანდარტულობითა და არაპროპორციულობით.

ერთხელ მითხრეს, რომ თითქოს სილამაზე პროპორციულობით განისაზღვრება. ხშირად ვხვდები ასეთ ადამიანებს და მე მათ "სულელებს" ვუწოდებ. აქამდე ვამბობდი გაუნათლებლობის ბრალია მეთქი. მერე ვნახე გაუნათლებელი მაგრამ საინტერესო ადამიანების მთელი "ჯოგი". ახლა კი ვფიქრობ, რომ სულელი ადამიანები სრულყოფილებას საგნებში ეძებენ, მოვლენებში - რომლებსაც ადამიანები ქმნიან, ეს კი მხოლოდ და მხოლოდ ტვინჩაკეტილობის ბრალია, და მეტი არაფრის. 

...და მაინც რა არის ადამიანის "სისულელის" მიზეზი?

"ადამიანი ხომ საკუთარ თავს მხოლოდ სხვასთან მიმართებაში აცნობიერებს. აი სწორედ ამის გამო ხდება აუტანელი სხვასთან ურთიერთობა." - მიშელ უელბეკი. ვეთანხმები. ვერცერთი ადამიანი აკონტროლებს თავის ყველა ქმედებას, ქმედებები კი მხოლოდ ურთიერთობებში ჩანს. სხვასთან თანაცხოვრებით შეგიძლია გაიცნო საკუთარი თავი, თუ ამის სურვილი გაქვს. მაგრამ იშვიათად თუ მინახავს ადამიანი ვინც კითხვებს საკუთარ თავს უსვამს. ხშირ შემთხვევაში, ადამიანთა უმრავლესობა სხვისი ფიქრებით მეტად ინტერესდება ისე, რომ ვერც კი აცნობიერებს რამდენად უსაზღვროა მათივე გონებრივი შესაძლებლობები.

საკუთარ თავზე შემიძლია ვთქვა, რომ პატარაობიდანვე მაინტერესებდა სად გადიოდა ჩემი ლოგიკური აზროვნების ზღვარი. ამიტომაც უამრავ კითხვას ვუსვამდი თავს. მაშინ თავდაჯერებულობის ნაკლებობის გამო სხვების უფრო მჯეროდა ვიდრე საკუთარი თავის. მაგრამ, მიუხედავად ამისა, არასდროს მქონია შეგრძნება, რომ სხვები უფრო საინტერესოები იყვნენ. მუდმივად მქონდა განცდა რომ აუცილებლად რაღაც განსაკუთრებულს მივაღწევდი. სად, როგორ, როდის, რა სფეროში და სხვა მსგავს კითხვებზე რა თქმა უნდა პასუხები დროსთან ერთად იცვლებოდა, მაგრამ რწმენა კვლავ რჩება. ამ პროცესს თვითშთაგონებით ვუწყობდი ხელს და ხშირად ვკითხულობდი ისეთ წიგნებს, რომლებიც კიდევ უფრო მეტად აღვიძებდნენ ჩემში მიზანსწრაფულობას. ერთ-ერთ წიგნში ამოვიკითხე, რომ ადამიანის ყველაზე ძლიერი სამი გრძნობა, რომელსაც ცხოვრების განმავლობაში გამოცდის არის: ვნება, სიყვარული და რწმენა. 

ცხოვრებაში სიტყვებს დიდ მნიშვნელობას ვანიჭებ, მაგრამ მხოლოდ იმ ადამიანთა სიტყვებს, რომლებიც ნამდვილად გულისხმობენ იმას რასაც ამბობენ. 

აი ის სამი სიტყვა (გრძნობა) ჩემს გონებაში უკვე რამდენიმე წელია მუშავდება. მუდმივად ვფიქრობ ამაზე. სიმართლე გითხრათ, მჯერა რომ ეს ასეა. გარდა იმიას, რომ მათი სიძლიერის მჯერა, მე ადამიანის შინაგანი სრულყოფილებისაც მჯერა და მგონია, რომ ამ გრძნობებზე მაღლა დგას ადამიანის ის ძალა, რომელსაც შეუძლია განავითაროს ეს სამი გრძნობა. 

ჩემი თემიდან შორს წავედი, მაგრამ მაინც გეტყვით რომ ადამიანი სრულყოფილი არსებაა, ბუნებაზე მეტად სრულყოფილი და რეალობაზე მეტად რეალური, ფანტასტიკაზე მეტად საინტერესო და სრულიად ამოუხსნელი ფენომენი, რომელიც ვერასდროს ჩაწვდება საკუთარ თავს. 

სწორედ ეს არის ყველაზე დიდი რამ, რისკენაც ადამიანი მუდმივად უნდა მიდიოდეს - ამოიცნოს საკუთარი თავი. მხოლოდ ის ადამიანები, ვინც ამას მთელი ცხოვრება ცდილობენ, ახერხებენ სხვების გაგებას, სხვა ადამიანებთან საინტერესო ურთიერთობის დამყარებას, მხოლოდ მათ ესმით ბედნიერების არსი და მხოლოდ მათ შეუძლიათ სიცოცხლით ტკბობა. ისინი კი ვინც სხვების, თუნდაც საინტერესო, არსებით არსებობენ ვერასდროს იქნებიან ბედნიერები, ბედნიერების სრულფასოვანი მნიშვნელობით. მათ შეუძლიათ სიხარული და არა აღტაცება, მათ შეუძლიათ მიჩვევა და არა შეყვარება, მათ შეუძლიათ სიამოვნების მიღება და არა ვნების განცდა, მათ შეუძლიათ საუბარი და არა ურთიერთობა, მათ შეუძლიათ სილამაზის დანახვა და არა აღქმა. 

სულელ ადამიანებს ყველაზე მეტად რწმენა აკლიათ... საკუთარი თავის რწმენა. იმის დაჯერება, რომ შენ სხვაზე საინტერესო ხარ შეუძლებელია თუ შენს გონებაში არ ჩაიხედავ. ეს პატარა წრესავითაა, ვერც რწმენის გარეშე გადადგამ ნაბიჯს საკუთარი თავის ამოცნობისაკენ. ყველას თავისი საწყისი აქვს - ან ქათამი იყო პირველი, ან კვერცხი. მთავარია შენი სათავე აირჩიო და ლოგიკური ჯაჭვი გააგრძელო ადამიანის უსასრულო ფანტაზიის ამოსაცნობად.

Sunday, September 22, 2013

რაღაცის თქმა დავაპირე და...

სასაცილო სიზმარი ვნახე...

...შევდივარ უზარმაზარ ცარიელ შენობაში. იმდენად დიდია ეს შენობა, რომ შიშიც კი მიპყრობს. სულ ცარიელია. არც ხმა ისმის, არც მოძრაობა შეინიშნება. მარტო ვარ; არც ის ვიცი აქ რა მინდა. ცოტა შემცივდა ამ სიცარიელეში, ჰოდა მოძრაობა მზიანი მხარისაკენ დავიწყე.
ერთ მხარეს შენობას სულ შუშის კედელი აქვს, მის წინ კი კიბეა. კიბეზე ავედი, უმიზნოდ. ინტერესი მკლავს და მეც ყველაფერს ყურადღებიან მზერას ვავლებ. ავდივარ ნელა, ფრთხილად, ჩუმად და თან ყველაფერს ვათვალიერებ. საინტერესო ჯერ კიდევ არაფერი შემხვედრია. ყოველ სართულზე ერთი და იგივე სცენაა: დერეფნის ბოლოს ნიშანი კიდია, რომელიც მიუთითებს რომელი სართულია ამის შემდეგ. 
მეშვიდე სართულზე მომბეზრდა და უკან დაბრუნება გადავწყვიტე, მაგრამ აბრა შევამჩნიე განსხვავებული: "ერთი სართულით ზემოთ არის მე-9 სართულის ერთი სართულით ქვემოთ სართული". როგორ ფიქრობთ რას უნდა ნიშნავდეს ეს? რა თქმა უნდა მე-9 სართული არის ბოლო. მეც შესამოწმებლად გავაგრძელე გზა.
რაც უფრო ვუახლოვდებოდი ბოლო სართულს, მით უფრო ხმაურიანი მეჩვენებოდა ჩემი ნაბიჯები. არც მეშინოდა და არც რაიმე სხვა მიზეზი მაკავებდა, უბრალოდ ინტერესმა არ მომცა საშუალება უკან დავბრუნებულიყავი. 
გზადაგზა ვფიქრობდი, ნეტავ რა შენობაა? ან რატომ არის ცარიელი? დღეს რა დღეა? იქნებ შესვენების საათია? ან რა ხდება მაინცდამაინც ამ მე-9 სართულზე? რატომ ვარ მე აქ და არა სხვაგან, ნაცნობ ადგილას? ძალიან ბევრი კითხვა და ერთადერთი სურვილი მქონდა: გამეგო რა ხდებოდა ჩემკენ მომავალი ხმაურის ადგილას. 
მეცხრე სართულზეც განსხვავებული აბრა დამხვდა: "მე-9 ცა". გაგიკვირდებათ და კიბე გრძელდებოდა ზემოთ. დერეფნის ბოლოს კედელთან, ზუსტად წარწერის გვერდით ერთი გრძელფეხება სანათი იდგა. სანათის მარცხნივ კი კარი იყო. ხმაურიც აქედან მოდიოდა. უკანმოუხედავად, ძლიერი მაგრამ ფრთხილი ნაბიჯით წავედი კარისკენ. ცოტა შიშმა გაიღვიძა ჩემში, მაგრამ ამასთანავე ინტერესი გამი100მაგდა! მოუთმენლობა და შიში ერთდროულად დამეუფლა. მე კი ამ დროს გონებაში ყველანაირ სავარაუდო სურათს ვხედავდი. 
კართან ახლოს მივედი და შევამჩნიე, რომ კარს არ აქვს საკეტი; მხოლოდ ერთი მეტალის ფირფიტა - ზუსტად საკეტის ადგილას. მე არ დავიბენი და მოურიდებლად მივაწექი კარს. 
ოთახში მიმდინარე მოვლენებმა კარებშივე გამაშეშა...
არც თუ ისე პატარა ოთახის შუაში ოვალური ფორმის მაგიდა იდგა. კარის მოპირდაპირე მხარეს კედელზე დიდად ეწერა: "საქართველოს ისტორია" - თავისუფალი თემა." მაგიდის გარშემო 12 ცხოველი იჯდა. 9 მათგანს წინ ედო კალამი და ფურცელი. ზოგი წერდა, ზოგი ლაპარაკობდა, ზოგიც სხვის ჩანაწერში იხედებოდა. ჟირაფი, ლომი, დათვი, მგელი, ღორი, მელია, თხა, კატა და ცხენი როგორც ჩანს თავისუფალ თემას წერდნენ.
მაგიდის წაგრძელებულ თავში სამი მაიმუნი იჯდა, ფურცლებისა და კალმების გარეშე. იმის მაგივრად, რომ სიმშვიდე  და სამართლიანობა დაემყარებინათ ოთახში, ისინი უბრალოდ ისხდნენ...
არცერთ მათგანს არ შევუმჩნევივარ... გაოცებული ვიდექი კარში. უცებ მაიმუნების უმოქმედობამ ბრაზით ამავსო. ცხელ გულზე რაღაცის თქმა დავაპირე და... ხმა ვერ ამოვიღე!!!
პირში წყალი მაქვს ჩაგუბებული!!! მხოლოდ მაშინ შევამჩნიე, რომ თევზი ვარ...

...ერთი უსიამოვნოდ შევკრთი საწოლში და რამდენიმე წამში გავაანალიზე, რომ ეს ყველაფერი სიზმარი იყო (ან იყო და ან არა...).

Friday, August 23, 2013

მე და ჩემი საზოგადოება


მე და ჩემი საზოგადოება ვერ ვეგუებით ერთმანეთს.

დაახლოებით ორი წლის წინ მივხვდი, რომ რაღაც უჭირდა. ბევრს ვეცადე, მაგრამ სიტყვა ვერ ვათქმევინე რა ხდებოდა. ხან რას დააბრალა, ხან-ვის.

იმდენად აფორიაქებული ვიყავი ამ ფაქტით, რომ დავჯექი და ბევრი ვიფიქრე.

აღმოჩნდა, ჩემს საზოგადოებას მილიონობით პრობლემა აქვს. მე, "გენიოსმა", გადავწყვიტე ეს მილიონობით პრობლემა მომეგვარებინა და მრავალგზის ნაცად ხერხს "თავში ჩარტყმას" მივმართე. ავდექი და ყველაფერი პირში მივახალე!!!
არ მოვერიდე და ყველა პრობლემა რომელიც მისივე დანაშაულით იყო გამოწვეული სახეზე ავაფარე!!!

საბოლოოდ, იმის მაგივრად რომ "მოყვარეს პირში უძრახე, მტერს პირს-უკანაო" გამომსვლოდა, "შეაყარე კედელს ცერცვი" შემრჩა ხელში.

ახალბედამ და გაწბილებულმა მივატოვე წერა...

ორი წლის შემდეგ კი მე და ჩემი საზოგადოება კიდევ უფრო მეტად დავშორდით ერთმანეთს...